ఎక్మో చికిత్స అంటే ఏమిటి ?
నర్సంపేట జులై26 (ననమస్తే భారత్ ) :
ఎక్మో అంటే (Extra Corporeal Membrane Oxygenation) “శరీరం బయట రక్తాన్ని ఆక్సిజన్ చేసే యంత్రం” అంటారు.
ఇది లాస్ట్ రిసార్ట్ / లైఫ్ సేవింగ్ ట్రీట్మెంట్. ఊపిరితిత్తులు లేదా గుండె చాలా సీరియస్ గా దెబ్బతిన్నప్పుడు, వెంటిలేటర్ కూడా పని చేయనప్పుడు వాడతారు.
*ఇది ఎందుకు చేస్తారు*..
1. ఊపిరితిత్తుల ఫెయిల్యూర్ – కోవిడ్, న్యుమోనియా, ఆర్డ్స్ వల్ల ఊపిరిత్తులు ఆక్సిజన్ ఇవ్వలేనప్పుడు
2. గుండె ఫెయిల్యూర్ – గుండెపోటు, గుండె ఆపరేషన్ తర్వాత గుండె పంప్ చేయలేనప్పుడు
3. గుండె మరియు ఊపిరితిత్తులు రెండూ- సీరియస్ కేసుల్లో
గుండె/ఊపిరితిత్తులు రికవర్ అయ్యే వరకు కొన్ని రోజులు నుండి వారాల పాటు శరీరానికి సపోర్ట్ ఇస్తుంది.
*ఇది పనిచేసే విధానం ఎలా?*
ఊహించుకోండి ఇది ఒక “బయటి గుండె + బయటి ఊపిరితిత్తులు” లాంటిది.
స్టెప్ 1: రక్తాన్ని బయటకు తీయడం*
మెడ, గజ్జ లేదా ఛాతీలోని పెద్ద రక్తనాళంలోకి గొట్టం పెడతారు. దాని ద్వారా శరీరం నుండి ఆక్సిజన్ లేని ముదురు రంగు రక్తాన్ని బయటకు తీస్తారు.
స్టెప్ 2: ఎక్మో మెషిన్ లోపల
ఆ రక్తం ఎక్మో మెషిన్ లోకి వెళ్తుంది. అక్కడ 2 పనులు జరుగుతాయి:
1. *ఆక్సిజనేటర్*: రక్తంలోకి ఆక్సిజన్ కలుపుతుంది, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ ను తీసేస్తుంది. అంటే ఊపిరితిత్తుల పని ఇది చేస్తుంది.
2. *పంప్*: రక్తాన్ని శరీరమంతా పంప్ చేస్తుంది. అంటే గుండె పని ఇది చేస్తుంది.
*స్టెప్ 3: రక్తాన్ని తిరిగి శరీరంలోకి పంపడం*
ఇప్పుడు ఎర్రగా, ఆక్సిజన్ ఉన్న రక్తాన్ని మళ్ళీ ఇంకో గొట్టం ద్వారా శరీరంలోకి పంపుతారు. దీంతో మెదడు, గుండె, కిడ్నీలకు ఆక్సిజన్ అందుతుంది.
ఈ ప్రాసెస్ 24 గంటలు నాన్-స్టాప్ గా జరుగుతుంది.
*2 రకాలు ఉంటాయి:*
1. వివి- ఎక్మో : ఊపిరిత్తుల కోసం మాత్రమే. గుండె బాగుండి, ఊపిరితిత్తులు పని చేయనప్పుడు.
2. *వీఏ-ఎక్మో *: గుండె + ఊపిరితిత్తులు రెండింటికీ. గుండె కూడా పని చేయనప్పుడు.
*ముఖ్యమైన విషయాలు:*
*లాభాలు*: ప్రాణం కాపాడుతుంది. గుండె/ఊపిరితిత్తులకు రెస్ట్ ఇచ్చి రికవర్ అయ్యే టైం ఇస్తుంది.
*రిస్కులు*: రక్తం పలచబడే ఇంజక్షన్లు ఇవ్వాలి కాబట్టి బ్లీడింగ్ రిస్క్, ఇన్ఫెక్షన్ రిస్క్ ఉంటుంది. చాలా కాస్ట్ లీ ట్రీట్మెంట్ కూడా.
*ఎంతకాలం*: సాధారణంగా 1 వారం నుండి 3-4 వారాల వరకు. రోగి రికవర్ అయ్యాక నెమ్మదిగా తీసేస్తారు.
సింపుల్ గా చెప్పాలంటే – గుండె, ఊపిరిత్తులు రిపేర్ అయ్యే వరకు ఎక్మో మెషిన్ తాత్కాలికంగా ఆ రెండు అవయవాల పనిని చేస్తుంది.
ఎక్మో
ట్రీట్మెంట్ తో బతికిన కొంతమంది ప్రముఖులు
ఎక్మో అనేది చాలా క్రిటికల్ కేసుల్లోనే వాడతారు. గుండె/ఊపిరితిత్తులు రికవర్ అయ్యే వరకు టైం ఇచ్చే ట్రీట్మెంట్ కాబట్టి చాలా మంది సెలబ్రిటీలు, క్రీడాకారులు దీని వల్ల ప్రాణాలు నిలబెట్టుకున్నారు.
ఇండియాలో / ప్రపంచంలో తెలిసిన కొందరు:*
1. *జోర్జ్ బెస్ట్* – ఫుట్బాల్ లెజెండ్
లివర్ ట్రాన్స్ప్లాంట్ తర్వాత గుండె-ఊపిరితిత్తుల సమస్య వల్ల ఎక్మో సపోర్ట్ మీద ఉన్నారు.
2. *డిక్ చెనీ* – అమెరికా మాజీ ఉపరాష్ట్రపతి
గుండె సమస్యలతో వీఏ- ఎక్మో సపోర్ట్ తీసుకున్నారు. తర్వాత గుండె మార్పిడి జరిగింది.
3. కోవిడ్ సమయంలో చాలా మంది
కోవిడ్-19 వల్ల ఊపిరితిత్తులు పూర్తిగా దెబ్బతిన్న రోగులకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేలాది మందికి ఎక్మో చేశారు. ఇండియాలో కూడా అపోలో, ఫోర్టీస్, ఎయిమ్స్ వంటి ఆసుపత్రుల్లో చాలా మంది కోలుకున్నారు. కొంతమంది డాక్టర్లు, నటులు కూడా ఉన్నారు కానీ పేర్లు బయటకు చెప్పలేదు.
4. పాప్ సింగర్ సామ్ ఫెండర్ – యుకే సింగర్
తీవ్రమైన న్యుమోనియా వల్ల వివి- ఎక్మో
మీద 2 వారాలు ఉండి రికవర్ అయ్యారు.
5. ఒలింపిక్ అథ్లెట్లు & క్రీడాకారులు :
గుండెపోటు, గుండె ఆపరేషన్ తర్వాత కాంప్లికేషన్స్ వచ్చినప్పుడు వీఏ – ఎక్మోతో చాలా మంది అథ్లెట్లు తిరిగి ఆడారు.
ముఖ్యమైన విషయం :
ఎక్మో గురించి హాస్పిటల్స్ ఎక్కువగా బయటకు చెప్పరు. ఎందుకంటే ఇది చాలా ప్రైవేట్, క్రిటికల్ ట్రీట్మెంట్. అందుకే బయటకు వచ్చిన పేర్లు తక్కువ.
కానీ కోవిడ్ తర్వాత ఎక్మో గురించి అవగాహన పెరిగింది. ఇప్పుడు ఇండియాలో హైదరాబాద్, చెన్నై, ఢిల్లీ, ముంబై లోని పెద్ద కార్పొరేట్ ఆసుపత్రుల్లోఎక్మో సెంటర్లు ఉన్నాయి. అక్కడ రోజూ చాలా మంది రోగులు దీని వల్ల బతుకుతున్నారు.
సింపుల్ గా : ఎక్మో
అనేది “చివరి ఆశ”. టైం కొనుక్కుని ఇచ్చే ట్రీట్మెంట్. గుండె/ఊపిరితిత్తులు కోలుకుంటే రోగి పూర్తిగా నార్మల్ లైఫ్ గడపొచ్చు.